jeudi 20 novembre 2014

Góc nhìn khác về Ngày Nhà giáo VN 20-11



Cuối cùng Ngày Nhà giáo VN 20-11 cũng qua. Không biết tại sao từ hai ngày nay, khi bắt đầu thấy mọi người share thông tin về ngày Nhà giáo VN, mình lại cứ có cảm giác sợ một điều gì đó. Có lẽ vì mình biết mình sẽ viết một điều gì đó rất mâu thuẫn về cái ngày này.

1. Về mặt tình cảm:
 Tình thầy trò nó có cái gì đó tự nó rất thiêng liêng. Kiểu như con có yêu ánh sáng mặt trời thì một ngày con sẽ thành mặt trời vậy. Và tư nó, cái tình cảm thiêng liêng ấy sẽ luôn làm cho mỗi người trở nên sáng và tinh hơn.

2. Về mặt vật chất: 
Có nhiều sự thật, nhiều bất cập xung quanh cái ngày này mà ai cũng biết.
- Hoa: nếu Thầy Cô trong ngày này nhận 1-2 bó hoa thôi, đã là đủ về mặt vật chất và tinh thần rồi. Nhưng trung bình ngày này mỗi Thầy Cô sẽ nhận bao nhiêu bó hoa, bao nhiêu cây hoa ? Không nói đến sứ phí phạm tiền bạc mà hoa bị cắt đi, sẽ mau tàn mà chết (nói thế này thì lại thiệt cho mấy quầy bán hoa nhưng mình chỉ nói về mặt cá nhân cảm nhận của mình). Làm sao để giảm số hoa các em đem đi tặng ? Có lẽ Thầy Cô nên mạnh dạn nói với học trò (cái này lại là vấn đề tế nhị mất rồi).

- Quà: mình nhớ hồi nhỏ, ngày 20-11 hồi đó lũ học sinh tụi mình hay mua theo phong trào, năm tặng áo dài, thì đua nhau tặng áo dài, năm tặng bộ ly tách trà, thì lớp nào cũng đua nhau mua bộ ly trà...Làm thầy cô cũng khổ. Sau ngày 20-11 thầy cô phải lén lút đem ra chợ bán lại cho người ta, vì được tặng đến chục bộ ly tách thì sao dùng hết. Học sinh tặng quà nhưng đâu có nghĩ đến nổi khổ của người nhận quà vì món quà không phù hợp. Hãy xem bọn Tây (cụ thể đây là bọn Pháp) nó giải quyết vấn đề này thế nào ? Tình huống tương tự: Vào lễ cưới mọi người hay muốn mua đồ tặng đôi trẻ mới cưới. Đôi trẻ sẽ lên danh sách các đồ cần mua sắm cho lễ cưới hay cuộc sống riêng tư của hai người và up danh sách đó, cùng địa chỉ cửa hàng mà đôi trẻ muốn mua cho mỗi loại đồ online. Bạn bè ai muốn tặng quà thì vào danh sách đó đăng kí trả món hàng mà đôi trẻ đã liệt kê. Như vậy, người tặng quà sẽ chọn tặng chỉ những món quà mà đôi trẻ yêu cầu. Vì sao ? Vì ví dụ, nhà của người Pháp họ thiết kế "tông xuyệt tông" hết, tức sàn nhà màu xanh thì cái đèn lồng phải màu xanh, cái ga trải giường phải màu xanh, lỡ bạn bè tặng cái ga trải giường màu đỏ thì dù cái ga trải giường đó đẹp bao nhiêu cũng phải xếp xó (ví dụ chỉ mang tính minh họa). Văn hóa á đông hay ngại cái khâu công khai mong muốn của mình, để rồi học sinh cũng khổ mà Thầy Cô cũng khổ.

- Giải thưởng cho những nhà giáo có đóng góp tích cực cho giáo dục: có lẽ nên tận dùng ngày này để tổ chức các buổi tọa đàm về Phương pháp giáo dục, tư duy giáo dục, kinh nghiệm giáo dục; thay vì chỉ đơn thuần là tôn vinh tất cả mọi nhà giáo. Ở nhiều nước, họ cho sinh viên biểu quyết chọn giáo viên giỏi của từng khoa, từng trường, và tôn vinh cá nhân. Tạo một không khí thi đua cho mỗi nhà giáo cũng là một giải pháp để thúc đẩy đổi mới giáo dục không ngừng.

- Hoạt động chung: mình còn nhớ kỉ niệm ngày nhà giáo có lẽ ấn tượng nhất cho đến bây giờ của mình là hôm đó một cô giáo đã thuê luôn chiếc xe công nông vốn dùng để chở hàng, chở lũ học sinh tụi mình về biển chơi, cô mang theo đồ nhà cô vừa mới cúng xong (chuối, xôi gì đó nữa), và tụi mình đã có một kỉ niệm nhớ đời. Thế đó, khi được tổ chức một hoạt động không theo khuôn mẫu nào cả, không tụ tập tại nhà thầy cô, không đầy hoa, và quà, nhưng nó lại thành một kỉ niệm không bao giờ quên. Và cũng vì kỉ niệm đó, mà mình cũng chẳng thể nào quên cô giáo của mình.

Ai cũng rõ Giáo dục đang có vấn đề. Và ngày 20.11 cũng có lẽ phải thay đổi cách thức tổ chức thì sẽ giảm thêm một vấn đề cho Giáo dục. 


PS. Lúc đầu, sợ quá mình còn nghĩ ước gì hay đừng có ngày 20.11 còn hơn. Nhưng khi tra google thì thấy có hơn 89 quốc gia có ngày Nhà giáo. Và ngày nhà giáo quốc tế là ngày 5 tháng 10 cũng được tổ chức trên 120 nước, chỉ còn lại câu hỏi: các nước họ tổ chức thế nào? . http://en.wikipedia.org/wiki/Teachers%27_Day.

dimanche 16 novembre 2014

New Day - New Me



Tối qua tình cờ xem một bộ phim lãng mạn, xúc đông tên là "Remember Sunday" trên Youtube. Bộ phim về tình tiết cơ bản làm mình liên tưởng ngay đến bộ phim "50 first dates" xem cách đây đã lâu.
Cả hai bộ phim đều nói đến thử thách làm sao duy trì một tình yêu giữa hai người khi nếu một người bị bệnh trí nhớ ngắn hạn, tức người đó chỉ có thể lưu lại các sự kiện diễn ra trong ngày hôm đó. Còn sau khi ngủ dậy, người đó sẽ quên sạch trơn những gì đã xảy ra ngày hôm trước. Và nếu ai chọn vun đắp tình yêu với một người bị bệnh trí nhớ ngắn hạn đó thì họ phải đối mặt với thử thách lớn nhất đó là mỗi ngày đều là ngày hẹn hò đầu tiêncủa hai người.

Độ hay của hai bộ phim thì khỏi bàn, vì nó lấy đi không ít nước mắt ngọt ngào của mình. Tuy nhiên, mình đang liên hệ ý nghĩa của hai bộ phim này muốn gửi gắm và câu "New Day-New Me" của Thầy Thích Nhật Hạnh. Đó là nhân thấy người ta hay chúc nhau năm mới là "Chúc mừng năm mới", Thầy khuyên mọi người nên chúc nhau là "New Year -New Me" tức là chúc anh năm mới, anh cũng phải tự làm mới mình, mới về tư duy, suy nghĩ, tình cảm, hành động chẳng hạn. Ui chao, giờ nghiệm lại, thấy cái ý của Thầy nó sao mà giống cái tư tưởng "innovation", "change" của Mỹ thế. Tại sao Mỹ luôn là nước đi tiên phong trong gần như mọi lĩnh vực ? Vì ở đó, người ta tôn trọng quyền tự do tối đa, và khả năng sáng tạo, thay đổi, đổi mới tối đa, người ta cũng ươm mầm cho tinh thần lãnh đạo cho mỗi cá nhâ. Tinh thần lãnh đạo, thay đổi bản thân, thay đổi cách làm việc hàng ngay luôn được người ta khuyến khích. Lãnh đạo không chỉ là tổ chức cho người khác làm, mà trước hết lãnh đạo chính mình để bản thân mình thay đổi, mình có lãnh đạo được mình, thay đổi được mình thì mới thay đổi, ảnh hưởng người khác được. Đó là nói ở mức độ to tát xí xí.

Còn quay lại mức độ cá nhân trong quan hệ yêu đương, quan hệ gia đình thì tinh thần "New Day- New Me" cũng là hạt nhân giúp cho cuộc sống hay mối quan hệ giữa hai người tránh được cái bẫy "nhàm chán nhau". Nếu trong một mối quan hệ đó, mà mỗi người đều ý thức và coi trọng mỗi ngày mới quan trọng như ngày đầu tiên hẹn hò, thì hai người sẽ cố gắng để tự làm mới mình, tự hoàn thiện mình để chinh phục đối phương. Nếu tinh thần, hành động ấy duy trì mỗi ngày, kể cả khi hai người đã đính hôn, cưới nhau, về sống chung, con đàn cháu đống, thì tinh thần đó vẫn luôn quan trọng. Tình yêu đơn giản như hạt mầm, tưới tẩm mỗi ngày thì ra hoa, kết quả. Có lẽ cũng chính thế Thầy Thích Nhật Hạnh mới khuyên, để trở thành tri kỉ của nhau thì phải HIỀU, THƯƠNG và TƯƠNG KÍNH nhau. TƯƠNG KÍNH ở đây theo như cách nói diễu cợt là "sợ chồng, sợ vợ", nói theo cách nói lãng mạn Hollywood thì là "mỗi ngày mới đều là ngày đầu tiên hẹn hò", nói theo ngôn ngữ triết học thì là "vô thường" tức mọi việc, mọi vật, mọi người phải luôn ngừng thay đổi để hoàn thiện.

Link bái báo giới thiệu phim lãng mạn, đã xem được 7/10 bộ phim này.http://vietnamnet.vn/vn/van-hoa/154716/10-bo-phim-cuc-ki-lang-man-ve-tinh-yeu.html

jeudi 13 novembre 2014

Ngôn ngữ "Xì trum"



Em đã định gác bút nhưng hôm ni em lại thích lưu lại vài dòng.

Anh có biết là có một xứ sở "Xì trum" nơi những con người nhỏ bé sống. Trong xứ sở xì trum đó, có một điều đặc biệt là người ta hay dùng từ "xì trum" để thay thế các từ diễn đạt quan trọng trong câu khi nói. Ví dụ như một người đi mua bánh mì sẽ nói với ông chủ bán bánh mì là "Bán cho tôi 1 xì trum". Và tất nhiên trong hoàn cảnh đó, cả hai người đều hiểu hàm ý của từ xì trum là gì. Đó là trường hợp đơn giản. Tuy nhiên, tùy theo mức độ thấu hiểu nhau giữa hai người mà tần suất xuất hiện từ xì trum trong câu sẽ nhiều lên. Ví dụ một chàng trai mới mua một con gấu to đùng tặng người yêu thì cô gái khi nhận quà với đôi mắt  sáng trưng và  nụ  cười mãn nguyện  cô  gái  sẽ nói với anh người yêu là "Em rất xì trum anh vì anh đã xì trum em" tức ý cô ấy có thể muốn nói là "Em rất cảm ơn anh vì anh đã tặng gấu cho em". Khi nói như vậy, thì người ngoài nghe sẽ rất khó hiểu, hoặc nếu như hai người đó không có sự thấu hiểu nhau sẽ rất nguy hiểm vì có thể hiểu nhầm ý nhau. Ví dụ cũng là câu trên, nếu  nhìn thấy vẻ  mặt  cô  ấy  không vui thì  anh chàng nên hiểu là  "Em rất giận  anh vì  anh chỉ  tặng  gấu  bông cho em". Vậy, anh có tự hỏi xung quanh anh có bao nhiêu người có thể dùng từ xì trum để nói chuyện với anh ? và bao nhiêu người có thể nói chuyện với anh toàn bằng từ xì trum ? Nếu anh có một người giao tiếp với anh toàn bằng từ xì trum là khi đó anh có một người bạn tri kỉ, hiểu thấu ruột gan anh rồi đó.

Em đang được người ta dạy là cần phải giao tiếp nhiều hơn, diễn đạt nhiều hơn để người ta hiểu mình, để đối thoại được với người ta, để kết nối được với người ta, để hợp tác được với người ta.
Nhưng em lại nghi ngờ về giả thuyết đó. Có thực càng giao tiếp, càng nói nhiều người ta sẽ hiểu nhau nhiều hơn. Bản thân ngôn ngữ không làm cho người ta hiểu nhau nhiều hơn, mà là tình thương, tình yêu mới là chất liệu giúp người ta hiểu nhau nhiều hơn. Để kết nối được không phải người ta cần mở miệng mà người ta cần mở rộng trái tim. Khi có một trái tim đủ rộng người ta sẽ không còn bị kẹt vào cái bẫy đúng sai của ngôn từ hay hành xử đúng sai. Trái tim phải đủ rộng rãi để chấp nhận mình (cả ưu và nhược) cũng như chấp nhận người (cả ưu và nhược) để trân trọng một cuộc đối thoại duyên nợ của hai tâm hồn tại thời khắc đó.

Khi đối thoại nếu gặp phải sự căng thẳng, em thường chọn giải pháp rút lui. Rút lui để trở về với mình, để mở rộng trái tim, khi nào trái tim đủ rộng để chấp nhận mình, chấp nhận người với những khác biệt đó mà không nghi kị, ghét bỏ mình, ghét bỏ người thì em mới quay lại cuộc đối thoại.
Ngày nay, người ta có quá nhiều cách để giao tiếp, nhưng có lẽ ngôn ngữ của trái tim, của tình yêu sâu sắc nhất là ngôn ngữ của "xì trum", ngôn ngữ không lời, không ký tự, không hình tướng.

mardi 4 novembre 2014

Đằng sau sự bình thường (Coppy từ bài của Pháp Trung)




Tôi rất ngưỡng mộ thánh Mahatma Gandhi, mục sư Martin Luther King, Mẹ Teresa, bà Aung San Suu Kyi và thầy tôi, thiền sư Thích Nhất Hạnh, những người đã hành động bằng tình thương và hiểu biết, để đem lại niềm tin vào điều tốt đẹp cho chúng ta. Đôi lúc, trong tôi có tự hỏi rằng điều tốt đẹp, điều an lành có phải là điều gì đó quá xa vời, quá cao siêu đến nỗi khi nhắc đến nó như nhắc đến những điều không tưởng. Nhưng nhờ có những con người như thế, tôi mới dần tin rằng một con người như tất cả chúng ta đây có thể làm được.

Tuy nhiên, tôi có một thắc mắc khác, là liệu một con người còn rất trẻ tuổi, còn rất nhiều non dại, không phải những con người có tầm cỡ, đầy kinh nghiệm, to lớn, và vĩ đại như các các vị thánh chẳng hạn, thì có thể làm được như thế không. Gần đây khi biết tin giải Nobel hòa bình 2014 được trao cho một bạn nữ rất trẻ, cô Malala Yousafzai, dù mới 17 tuổi, bởi sự tranh đấu cho quyền đi học của thiếu nữ Hồi giáo tại Pakistan, rồi như bạn Joshua Wong, cũng 17 tuổi, người lãnh đạo tinh thần cho cuộc cách mạng dù tại Hong Kong, một cuộc cách mạng rất ôn hòa và dễ thương, cũng như các bạn sinh viên Hong Kong, là những người còn rất trẻ, thậm chí chưa đủ tuổi để học bằng lái xe. Tôi rất phấn khởi, vui mừng và hạnh phúc vì thấy rằng tất cả chúng ta, ai cũng có khả năng làm được, mà quan trọng nhất là chính những con người bình thường và trẻ tuổi đó, chứ không phải là thánh nhân gì cả.

Cách đây không lâu, chúng tôi cũng đã từng hành động như các bạn trẻ Hong Kong, cũng từng dùng sự bất bạo động, dùng tình thương và hiểu biết để giúp cho mọi người còn vững niềm tin vào cái đẹp, điều an lạc, sự tiến bộ. Trong đạo Bụt, tinh thần hòa bình được chúng tôi trau dồi, học hỏi hằng ngày. Chúng tôi học cách tạo sự hòa bình cho chính mình và cho mọi người. Khi có những bạo lực, hận thù, lo lắng và sợ hãi đến với chúng tôi, thì chúng tôi thấy mình đã có dịp trải nghiệm thực tế điều này. Dù đôi lúc, phương pháp cũng khá đơn giản, chỉ là hơi thở và chánh niệm. Điều đó làm cho chúng tôi có thêm niềm tin và sáng rõ vào con đường mình đã chọn.

Giờ đây, khi quan sát và theo dõi những gì đang diễn ra tại Hong Kong, tôi muốn nói rằng các bạn đã làm quá đẹp, quá hay và quá dễ thương. Mặc dù các bạn còn rất trẻ, còn độ tuổi cắp sách đến trường. Các bạn không có sự tự vệ thích hợp, không có các phương tiện đầy đủ, chỉ là chiếc dù mà các bạn đã chống lại những thế lực có đầy đủ về phương tiện và kinh nghiệm của bạo lực, và chống lại những thế lực rất tàn độc, như những câu chuyện trong các truyền thuyết xưa, những thế lực của bóng tối. Thế mà các bạn đã không hận thù, không xỉ vả, không khiêu khích, không đáp trả lại những người chống lại mình. Dù các bạn bị cảnh sát dùng lựu đạn cay, bình xịt hơi cay, rồi cả đánh đập..., cho đến những thế lực của bóng tối, kẻ chuyên dùng sự bạo tàn, kích động, thô tục...nhưng các bạn vẫn không nổi giận, vẫn điềm tĩnh. Mà tôi còn được biết những thông tin nói rằng, có những người cảnh sát đã cảm động trước thái độ của các bạn, họ đã giúp rửa hơi cay cho các bạn. Rồi cũng có bạn cầm dù che mưa cho cảnh sát. Tôi thấy tình người đã hiện diện, hình ảnh đó làm tôi rất cảm động, nó đã chinh phục trái tim con người trên khắp thế giới.

Có những thông tin nói rằng các bạn đã không xả rác mà còn giúp thu gom và phân loại và tái chế rác. Các bạn đã tạo những bậc thang để có lối đi dễ dàng qua những rào chắn, đã luôn có mặt giúp đỡ người đi đường có thể dễ dàng bước qua. Hễ thấy đã lỡ gây khó khăn cho người khác, các bạn sẵn sàng nói câu xin lỗi. Bởi khi yếu đuối, con người ta không còn niềm tin vào điều tốt đẹp đó nữa, người ta sẽ dễ dàng đánh mất niềm tin, thấy đó chỉ là điều thiệt thòi, rồi lo lắng, sợ hãi và bỏ chạy. Các bạn thật sự rất dũng cảm. Tôi nghĩ nếu các bạn đã hành động như thế thì khi quay về ngủ sẽ đánh một giấc an lành, không có gì phải giận, phải đau buồn mà là thanh thản. Lần theo sự kiện, tôi thấy cảm động lắm, bởi vì các bạn đã thức tỉnh trái tim của rất nhiều người trên thế giới, bằng tín hiệu của hòa bình chứ không phải bạo lực.

Khi xem phỏng vấn, tôi còn thấy các bạn được hỏi rằng: “Bạn có sợ không?” , thì tôi được biết câu trả lời là, các bạn vẫn sợ, đôi khi còn là rất sợ nữa. Điều đó chứng tỏ các bạn cũng chỉ là những con người bình thường, nhưng các bạn vẫn làm được điều phi thường. Khi chúng tôi đây, những tu sĩ trẻ, thời điểm đó, dù mới tu được vài năm, phải đối diện với thế lực của bóng tối, thật sự chúng tôi vẫn rất sợ, nhưng trong chúng tôi có niềm tin vào con đường mình đã chọn, luôn giữ trong chúng tôi hình ảnh của Bụt, một con người có thể an nhiên trước bao thử thách của cuộc đời, những gì chúng tôi được học để vượt qua cũng chỉ là bằng sự tĩnh tâm, giữ lấy hơi thở và chánh niệm và bằng năng lượng đoàn kết của tập thể, những điều đó chúng tôi vẫn luôn học và thực tập hằng ngày. Vì vậy đôi lúc tôi cũng có thể hiểu và cảm thông được phần nào tâm trạng của các bạn. Nên tôi cũng muốn nói với các bạn rằng, tôi ủng hộ các bạn, sẽ luôn ghi nhận những thái độ và hành vi của các bạn.

Thầy tôi, thường hay dạy về tính chất các hạt giống, sự gieo trồng hạt giống trong đất tâm, tôi nghĩ chính các bạn đã gieo trồng cho tất cả mọi người những hạt giống, những biểu tượng rất quí giá bằng tinh thần và thái độ của các bạn. Từ đây, sẽ có rất nhiều người sẵn sàng đối diện với thực tại, khó khăn, bạo lực, hận thù và bao nhiêu điều bất công từ bóng tối, bằng hòa bình, từ bi và hiểu biết. Những hạt giống của các bạn đã được cất giữ trong tim mọi người. Các bạn có thể đạt hoặc không đạt được mục đích, nhưng những hạt giống đó sẽ không bao giờ mất, nó vẫn sẽ tiếp tục nảy mầm và phát triển. Nó sẽ có thể trở thành biểu tượng văn hóa, thành thái độ cư xử của con người hiện đại. Thật sự đó là một sự kiện đánh dấu sự phát triển tốt đẹp của loài người.

Cuối cùng, tôi không biết là mình có nói quá không, nhưng có thể chính các bạn đã làm đẹp hơn cho toàn thể nhân loại.Thông điệp ý nghĩa và quan trọng nhất mà tôi thấy từ chính các bạn là dũng cảm, tình thương, hòa bình và hiểu biết mới chính là cái xây dựng cho tương lai. Chúc bạn có thêm vững vàng, tâm an bình, lòng dũng cảm và tràn đầy niềm tin.

Pháp Trung